Strona główna
Dieta i odchudzanie
Czy dieta kopenhaska jest bezpieczna?

Czy dieta kopenhaska jest bezpieczna?

Talerz z warzywami i mięsem

Nie. Dieta kopenhaska nie jest uznawana za bezpieczny sposób odchudzania. To bardzo restrykcyjny, niskokaloryczny jadłospis, zwykle dostarczający około 500–900 kcal dziennie przez 13 dni. Nie ma wiarygodnych badań potwierdzających jego skuteczność ani bezpieczeństwo. Szybki spadek masy ciała może wynikać głównie z utraty wody i części masy mięśniowej, a nie z trwałego zmniejszenia ilości tkanki tłuszczowej.

Skąd wzięła się dieta kopenhaska?

Dieta kopenhaska jest również nazywana dietą duńską lub trzynastodniową. Przez lata przypisywano jej pochodzenie szpitalowi Rigshospitalet w Kopenhadze, co miało sugerować medyczne opracowanie i nadzór specjalistów. Nie ma jednak dowodów, że jadłospis powstał w tej placówce. Szpital wielokrotnie odcinał się od autorstwa diety.

Nie udało się ustalić autora ani publikacji medycznej, która uzasadniałaby jej sztywne zasady, w tym konieczność stosowania jadłospisu dokładnie przez 13 dni. Brakuje też jednej, oficjalnej wersji planu. W internetowych rozpiskach zmieniają się porcje, rodzaje warzyw, napoje oraz szczegóły posiłków.

Przypisywanie diety placówce medycznej jest więc niepotwierdzoną historią, a nie dowodem jej wartości zdrowotnej. Dieta kopenhaska nie odpowiada także oficjalnym zaleceniom żywieniowym obowiązującym w Danii, które promują warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe i ryby.

Dlaczego dieta kopenhaska może szkodzić?

Największy problem stanowi połączenie bardzo małej podaży energii z niewielką różnorodnością produktów. Jadłospis opiera się głównie na mięsie, jajach, rybach i wybranych produktach mlecznych. Warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i nasion roślin strączkowych jest mało, dlatego dieta dostarcza niewiele błonnika, witamin, składników mineralnych oraz korzystnych tłuszczów.

Tak duży deficyt kaloryczny może powodować zmęczenie, bóle głowy, rozdrażnienie, problemy z koncentracją, zaparcia i spadek wydolności. Przy bardzo szybkiej redukcji masy ciała rośnie także ryzyko kamicy żółciowej. Zmniejszenie masy nie oznacza wyłącznie spalania tłuszczu. Organizm zużywa zapasy glikogenu, traci związaną z nimi wodę i może rozkładać część tkanki mięśniowej.

Restrykcyjny jadłospis nie powoduje potwierdzonego naukowo „resetu metabolizmu”. Nie ma badań, które wykazywałyby, że 13 dni określonych posiłków trwale przyspiesza przemianę materii. Po zakończeniu diety odbudowa zapasów glikogenu i powrót do większej ilości jedzenia mogą szybko zwiększyć masę ciała. Trudność polega także na tym, że dieta nie uczy komponowania posiłków na czas po zakończeniu restrykcji.

Nie wiadomo również, jak dokładnie taki jadłospis wpływa na mikrobiotę jelitową. Dla jej różnorodności znaczenie mają między innymi błonnik, produkty fermentowane, kiszonki i tłuszcze nienasycone. Dieta kopenhaska dostarcza ich zbyt mało, a jednocześnie zawiera dużo produktów zwierzęcych i w części wersji także cukier dodawany do kawy.

Różnicę między internetową dietą kopenhaską a medycznie prowadzonymi dietami bardzo niskoenergetycznymi dobrze pokazuje poniższe zestawienie:

Składnik lub zasada Dieta kopenhaska Talerz Zdrowego Żywienia
Kaloryczność Zwykle około 500–900 kcal dziennie, bez indywidualnego nadzoru Energia dopasowana do wieku, stanu zdrowia, aktywności i celu
Różnorodność Mało produktów i sztywne porcje Różnorodne produkty roślinne, źródła białka i zdrowych tłuszczów
Błonnik Niska podaż z powodu małej ilości warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych Warzywa, owoce, pełne ziarna i nasiona roślin strączkowych jako regularne źródła błonnika
Cukry proste i tłuszcze W niektórych wersjach cukier w kawie, dużo produktów zwierzęcych i tłuszczów nasyconych Ograniczenie cukrów dodanych i tłuszczów nasyconych na rzecz produktów o lepszej wartości odżywczej

Warto też odróżnić dietę kopenhaską od klinicznych protokołów VLCD (Very Low Calorie Diet). Diety poniżej 800 kcal mogą być stosowane w określonych sytuacjach medycznych, ale wtedy są kompletne pod względem odżywczym, poprzedzone kwalifikacją pacjenta i prowadzone przez zespół specjalistów. Obejmują także monitorowanie stanu zdrowia oraz etap stopniowego powrotu do zwykłego żywienia. Dieta kopenhaska nie spełnia tych warunków.

Najważniejsze zagrożenia pojawiają się w określonej kolejności:

  1. W pierwszych dniach mogą wystąpić głód, osłabienie, bóle głowy, rozdrażnienie i trudności z koncentracją.
  2. Przy dłuższym utrzymywaniu takiej podaży energii rośnie ryzyko niedoborów, zaparć, utraty masy mięśniowej i pogorszenia wydolności.
  3. Gwałtowna redukcja może zwiększać ryzyko kamicy żółciowej oraz problemów związanych z przyjmowaniem leków i kontrolą glikemii.
  4. Po zakończeniu restrykcji może pojawić się powrót masy ciała i utrwalenie niekorzystnej relacji z jedzeniem.

Kto nie powinien stosować diety kopenhaskiej?

W przypadku chorób przewlekłych taki jadłospis może pogorszyć stan zdrowia albo utrudnić bezpieczne prowadzenie leczenia. Szczególnej ostrożności wymagają:

  • osoby z cukrzycą lub insulinoopornością, u których mogą wystąpić wahania glikemii
  • osoby z chorobami nerek, wątroby, żołądka, serca lub układu krążenia
  • kobiety w ciąży i karmiące piersią
  • dzieci, młodzież oraz osoby starsze
  • osoby z zaburzeniami odżywiania lub historią restrykcyjnego jedzenia

Nie jest to także jadłospis dla osób wykonujących ciężką pracę fizyczną ani dla tych, które potrzebują wysokiej koncentracji. Każda osoba z chorobą przewlekłą, a także osoba z otyłością planująca znaczną redukcję masy ciała, powinna omówić sposób odchudzania z lekarzem lub dietetykiem.

Co wybrać zamiast diety kopenhaskiej?

Bezpieczna redukcja masy ciała opiera się na umiarkowanym deficycie kalorycznym, odpowiedniej podaży białka, warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych i tłuszczów nienasyconych. Jadłospis powinien dawać się dopasować do stanu zdrowia, aktywności, leków i codziennego trybu życia. Taki model może przynosić wolniejsze zmiany na wadze, ale lepiej wspiera utrzymanie efektów.

Dieta kopenhaska nie jest domową wersją leczenia dietą VLCD. Brakuje jej medycznej kwalifikacji, kompletności odżywczej i monitorowania, które są konieczne przy bardzo niskiej podaży energii.

Szybki efekt wizualny nie równoważy ryzyka niedoborów, utraty mięśni, pogorszenia samopoczucia i powrotu masy ciała. W odpowiedzi na pytanie „czy dieta kopenhaska jest bezpieczna?” należy więc powiedzieć jasno: nie jest zalecaną metodą samodzielnego odchudzania. W razie jej rozpoczęcia i pojawienia się omdleń, nasilonego osłabienia, kołatania serca lub innych niepokojących objawów trzeba przerwać restrykcję i skontaktować się z lekarzem.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Redakcja naturalnemetody.pl

Naturalnemetody.pl to leksykon naturalnych produktów w zdrowej diecie. Opisujemy zioła i herbaty, przyprawy, owoce i warzywa, superfoods, nasiona i orzechy, zboża i mąki, oleje i tłuszcze, cukier i słodziki, produkty pszczele oraz nabiał i fermenty. W osobnym dziale piszemy o diecie i naturalnych metodach odchudzania.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?