Strona główna
Produkty pszczele
Czym jest miód spadziowy i jakie ma właściwości?

Czym jest miód spadziowy i jakie ma właściwości?

Miód spadziowy

Miód spadziowy to produkt pszczeli powstający nie z nektaru kwiatów, lecz ze spadzi – słodkiej wydzieliny pluskwiaków, głównie mszyc i czerwców, żerujących na drzewach. Wyróżnia się ciemniejszą barwą, mniej słodkim, żywicznym lub korzennym smakiem oraz większą zawartością składników mineralnych niż większość miodów nektarowych.

Czym jest spadź i jak powstaje miód spadziowy?

Spadź, nazywana też rosą miodową, ma postać lepkich kropli pojawiających się na liściach, igłach i młodych pędach roślin. Wytwarzają ją niewielkie owady należące do grupy pluskwiaków, przede wszystkim mszyce i czerwce. Nakłuwają tkanki roślin i pobierają sok bogaty w cukry. Jego nadmiar wydalają na powierzchnię rośliny, a właśnie ta słodka wydzielina staje się surowcem dla pszczół.

Określenie „odchody owadów” jest biologicznie trafne, ale nie opisuje całego procesu powstawania gotowego miodu. Pszczoły zbierają spadź, oczyszczają ją, przenoszą do ula i poddają enzymatycznej obróbce. Wydzieliny gruczołów pszczół zmieniają skład cukrów i ograniczają obecność substancji trudnych do strawienia. Jednym z ważnych enzymów jest inwertaza, która rozkłada sacharozę na glukozę i fruktozę. Po odparowaniu części wody i dojrzewaniu w plastrach powstaje miód spadziowy.

Skład spadzi zależy między innymi od gatunku rośliny, rodzaju żerującego owada i warunków pogodowych. Dlatego miody z różnych stanowisk mogą różnić się kolorem, aromatem, smakiem oraz zawartością poszczególnych składników.

Miód spadziowy a nektarowy – czym się różnią?

Najważniejsza różnica dotyczy surowca. Miód nektarowy powstaje z nektaru kwiatów, natomiast miód spadziowy z wydzieliny owadów żywiących się sokiem roślinnym. Odmienne pochodzenie wpływa na jego wygląd i właściwości sensoryczne.

Cecha Miód nektarowy Miód spadziowy
Źródło Nektar kwiatów Spadź z drzew i innych roślin
Zawartość minerałów Zwykle niższa Zwykle wyższa, szczególnie pod względem potasu, magnezu i żelaza
Kolor Najczęściej jasny lub złocisty, zależnie od odmiany Zwykle ciemny, brunatny, zielonkawy albo szarawy
Smak i aromat Przeważnie słodszy, kwiatowy Mniej słodki, żywiczny, korzenny, czasem lekko gorzkawy

Ciemna barwa miodu spadziowego wiąże się z obecnością większej ilości związków mineralnych, żywic, garbników i innych substancji pochodzących ze spadzi. Zielonkawy odcień może być związany z obecnością glonów, zwłaszcza zielenic zawierających chlorofil. Nie jest to jednak cecha każdej partii, ponieważ wygląd zależy od źródła spadzi.

Jakie są rodzaje miodu spadziowego?

Podstawowy podział wynika z rodzaju drzew, na których pszczoły zbierają spadź:

  • Miód spadziowy iglasty – pochodzi głównie ze świerku, jodły, sosny i modrzewia. Zwykle ma ciemną barwę, łagodniejszy aromat żywiczny oraz wyraźny, leśny profil smakowy. W Polsce szczególnie ceniona jest spadź jodłowa.
  • Miód spadziowy liściasty – powstaje ze spadzi z drzew takich jak dąb, lipa, klon, buk, brzoza, wierzba czy topola. Jego smak bywa bardziej wytrawny, lekko cierpki lub korzenny, a barwa może być nieco jaśniejsza niż w odmianach iglastych.

Niektóre miody zawierają zarówno spadź, jak i nektar. Są wtedy określane jako miody spadziowo-nektarowe, a nie czysto spadziowe.

Jakie właściwości ma miód spadziowy?

Miód spadziowy jest ceniony przede wszystkim za skład mineralny. W porównaniu z wieloma miodami nektarowymi zawiera więcej biopierwiastków, między innymi potasu, magnezu, wapnia, sodu i żelaza. Obecne są w nim także enzymy, związki azotowe, garbniki, żywice oraz różne cukry, w tym melecytoza, charakterystyczna dla części miodów spadziowych.

Nie oznacza to, że miód leczy choroby. Jako produkt spożywczy może jednak uzupełniać dietę, a jego skład sprawia, że tradycyjnie wykorzystywano go jako wsparcie w okresach osłabienia i infekcji. Właściwości antybakteryjne miodu wiążą się między innymi z aktywnością enzymów oraz powstawaniem nadtlenku wodoru. Ich siła zależy od odmiany, dojrzałości i sposobu przechowywania.

Najczęściej wskazywane obszary tradycyjnego zastosowania obejmują:

  • wsparcie funkcjonowania układu oddechowego, szczególnie jako łagodny dodatek przy podrażnionym gardle i kaszlu,
  • uzupełnianie diety w składniki mineralne i łatwo przyswajalne cukry,
  • wsparcie organizmu w okresie rekonwalescencji i zwiększonego wysiłku,
  • urozmaicenie jadłospisu dzięki enzymom i związkom roślinnym obecnym w miodzie.

Miód najlepiej dodawać do napojów po ich przestudzeniu. Wysoka temperatura może ograniczać aktywność części enzymów. Tak jak innych miodów, nie należy podawać go dzieciom przed ukończeniem 1. roku życia. Osoby uczulone na produkty pszczele powinny zachować ostrożność.

Dlaczego miód spadziowy jest uznawany za szlachetny?

Jego wartość wynika z połączenia rzadkiego, zależnego od pogody surowca, nietypowego procesu powstawania oraz wyraźnie odmiennego składu. Nie jest tak słodki jak wiele miodów kwiatowych, ale oferuje bardziej złożony smak i większą zawartość składników mineralnych. Najkrócej mówiąc, miód spadziowy to naturalny, dojrzewający w ulu produkt ze spadzi, którego charakter zależy od drzew i owadów uczestniczących w jego powstawaniu.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. W przypadku alergii lub choroby skonsultuj stosowanie produktów pszczelich z lekarzem.

Redakcja naturalnemetody.pl

Naturalnemetody.pl to leksykon naturalnych produktów w zdrowej diecie. Opisujemy zioła i herbaty, przyprawy, owoce i warzywa, superfoods, nasiona i orzechy, zboża i mąki, oleje i tłuszcze, cukier i słodziki, produkty pszczele oraz nabiał i fermenty. W osobnym dziale piszemy o diecie i naturalnych metodach odchudzania.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?