Strona główna
Cukier i słodziki
Ile erytrolu dziennie można spożywać?

Ile erytrolu dziennie można spożywać?

Łyżeczka z erytrolem

Według EFSA dopuszczalne dzienne spożycie erytrytolu wynosi 0,5 g na kilogram masy ciała. Dla osoby ważącej 70 kg jest to 35 g na dobę. Limit ustalono przede wszystkim ze względu na możliwość wystąpienia biegunki. Nowsze badania dotyczące płytek krwi, serca i mózgu uzasadniają ostrożność, ale nie dowodzą, że erytrytol wywołuje te choroby przy zachowaniu limitu.

Ile erytrytolu dziennie według EFSA?

Erytrytol, oznaczany jako E 968, jest poliolem, czyli alkoholem cukrowym. W 2023 roku Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) ustalił dla niego ADI na poziomie 0,5 g/kg masy ciała na dobę. ADI oznacza dopuszczalne dzienne spożycie, czyli ilość uznawaną za bezpieczną przy codziennym spożywaniu przez całe życie.

Ten limit odnosi się głównie do tolerancji przewodu pokarmowego. Większe porcje mogą powodować efekt przeczyszczający, w tym biegunkę. Indywidualna reakcja zależy od jednorazowej porcji, całkowitej ilości polioli w diecie i wrażliwości jelit.

Jak obliczyć limit dla swojej masy ciała?

Wynik uzyskasz, mnożąc masę ciała w kilogramach przez 0,5. Przykładowe wartości wyglądają następująco:

Masa ciała ADI erytrytolu na dobę Porównanie z porcją 30 g
20 kg 10 g 30 g to trzykrotność ADI
60 kg 30 g 30 g odpowiada całemu ADI
70 kg 35 g 30 g mieści się w ADI
90 kg 45 g 30 g mieści się w ADI

Limit nie jest jednak gwarancją braku każdego możliwego ryzyka. ADI wyznaczono głównie na podstawie objawów ze strony układu pokarmowego. W jednym z badań 30 g erytrytolu wpłynęło na reaktywność płytek krwi u zdrowych ochotników, mimo że taka ilość mieści się w limicie dla osoby ważącej 70 kg.

Dlaczego mówi się o ryzyku dla serca i mózgu?

Zainteresowanie bezpieczeństwem erytrytolu wzrosło po publikacji badań zespołu Marco Witkowskiego. W pracy z 2023 roku wyższe stężenie erytrytolu we krwi wiązało się z częstszym występowaniem zawałów, udarów i zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych u osób kierowanych na diagnostykę kardiologiczną.

Było to badanie obserwacyjne. Oznacza to, że badacze porównali istniejące stężenia erytrytolu i późniejsze zdarzenia zdrowotne, ale nie przydzielali uczestników losowo do diety z erytrytolem lub bez niego. Nie można więc stwierdzić, że to erytrytol spowodował opisane zdarzenia. Organizm człowieka sam wytwarza niewielkie ilości erytrytolu, a wyższe stężenie może towarzyszyć zaburzeniom metabolicznym, cukrzycy lub gorszej pracy nerek.

W 2024 roku ten sam zespół przeprowadził małe badanie interwencyjne. Dziesięciu zdrowych osób otrzymało 30 g erytrytolu, a dziesięciu – 30 g glukozy. Po 30 minutach u osób po erytrytolu stwierdzono silniejszą reakcję płytek krwi. Badanie nie sprawdzało jednak liczby zawałów ani udarów, obejmowało tylko 20 osób i mierzyło krótkotrwały efekt po jednej dużej porcji.

Badanie Główne odkrycie Najważniejsze ograniczenie
Witkowski i wsp., 2023 Wyższe stężenie erytrytolu we krwi wiązało się z częstszymi zawałami, udarami i zgonami Badanie obserwacyjne, możliwe czynniki zakłócające, uczestnicy z grup ryzyka
Witkowski i wsp., 2024 30 g erytrytolu nasiliło krótkotrwałą reaktywność płytek u 10 zdrowych osób Mała grupa, jedna dawka, pomiar po 30 minutach, brak zdarzeń klinicznych
Berry i wsp., 2025 W hodowli komórek naczyń mózgu zaobserwowano zmiany związane ze stresem oksydacyjnym Badanie in vitro, bez udziału ludzi i zwierząt
Gonçalves i wsp., 2025, korekta 2026 Większe deklarowane spożycie słodzików, w tym erytrytolu, wiązało się z szybszym pogorszeniem funkcji poznawczych Badanie obserwacyjne, kwestionariusze żywieniowe i ubytek uczestników
Abushamat i wsp., 2025 Wyższe stężenie erytrytolu wiązało się z niewydolnością serca i zgonem u starszych osób Nie zmierzono spożycia, więc nie oddzielono erytrytolu z diety od produkowanego przez organizm

Wyniki dotyczące mózgu również są wstępne. Badanie Berry’ego prowadzono na komórkach naczyń mózgowych, a nie na ludziach. Z kolei analiza Gonçalvesa była obserwacyjna i opierała się na deklarowanym spożyciu kilku słodzików. Oba doniesienia są sygnałem do dalszych badań, ale nie stanowią dowodu, że erytrytol uszkadza mózg.

Kto powinien zachować szczególną ostrożność?

Codzienne stosowanie dużych porcji warto omówić z lekarzem szczególnie w następujących sytuacjach:

  • Choroby serca i naczyń – zwłaszcza po zawale, udarze lub przy rozpoznanej zakrzepicy.
  • Leki przeciwpłytkowe albo przeciwkrzepliwe – nie zmieniaj leczenia, ale skonsultuj regularne spożywanie dużych ilości erytrytolu.
  • Przewlekła choroba nerek – erytrytol jest wydalany głównie z moczem, a gorsza funkcja nerek wiązała się w badaniach z wyższym jego stężeniem we krwi.
  • Dzieci i nastolatki – ich limit jest niższy, ponieważ zależy bezpośrednio od masy ciała.
  • Wrażliwe jelita – większa jednorazowa porcja może wywołać biegunkę, wzdęcia lub dyskomfort.

Objawy mogące wskazywać na udar wymagają natychmiastowej reakcji, niezależnie od tego, czy wcześniej spożywano erytrytol:

  1. Opadanie jednej strony twarzy.
  2. Nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, szczególnie po jednej stronie ciała.
  3. Zaburzenia mowy albo trudność ze zrozumieniem wypowiedzi.
  4. Nagłe zaburzenia widzenia, równowagi lub silny nietypowy ból głowy.

W takiej sytuacji dzwoń pod numer 112, także wtedy, gdy objawy szybko ustąpiły.

Jak czytać etykiety produktów z erytrytolem?

Nie każdy produkt opisany jako „stewia” zawiera głównie stewię. Często jego podstawą jest erytrytol, a glikozydy stewiolowe stanowią tylko niewielki dodatek. Przed obliczeniem dziennej ilości sprawdź:

  • Skład produktu – zwróć uwagę, jaki procent stanowi erytrytol.
  • Wielkość porcji – pomnóż masę porcji przez udział erytrytolu w produkcie.
  • Sumę z całego dnia – uwzględnij słodzik w napojach, wypiekach, batonach i gotowych deserach.
  • Ostrzeżenie o poliolach – żywność zawierająca ponad 10% dodanych polioli powinna informować, że nadmierne spożycie może mieć efekt przeczyszczający.

Przykładowo, 4 g produktu zawierającego 99% erytrytolu dostarcza około 3,96 g tego związku. Dla osoby ważącej 70 kg jest to około 11% wartości ADI. Najbezpieczniej zaczynać od małych porcji i obserwować tolerancję jelitową, zamiast od razu wykorzystywać cały dzienny limit.

Najkrócej: limit EFSA wynosi 0,5 g erytrytolu na kilogram masy ciała dziennie, ale osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi, przyjmujące leki przeciwkrzepliwe lub cierpiące na choroby nerek powinny ustalić regularną ilość z lekarzem.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.

Redakcja naturalnemetody.pl

Naturalnemetody.pl to leksykon naturalnych produktów w zdrowej diecie. Opisujemy zioła i herbaty, przyprawy, owoce i warzywa, superfoods, nasiona i orzechy, zboża i mąki, oleje i tłuszcze, cukier i słodziki, produkty pszczele oraz nabiał i fermenty. W osobnym dziale piszemy o diecie i naturalnych metodach odchudzania.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?