Biotyna (Witamina H, B7): właściwości na włosy, organizm i suplementy

W ostatnim czasie w mediach coraz częściej reklamowane są preparaty zawierające biotynę. Można się z nich dowiedzieć, że jest to substancja mająca zbawienny wpływ na włosy. Czy tak jest naprawdę? Czym konkretnie jest biotyna i jak wpływa na organizm? Przeczytaj i dowiedz się więcej.

Na początku należy wyjaśnić kwestię nazewnictwa. Biotyna to inaczej witamina H lub witamina B7. Nazwy te są stosowane nieco rzadziej, ale gdy je spotkasz, to pamiętaj, że to w dalszym ciągu ta sama substancja (w artykule będziemy zamiennie używać wszystkich określeń). Co ciekawe, w języku greckim “bios” znaczy “życie” i nazwa omawianego związku wzięła się właśnie od tego określenia. Z kolei nazwa witamina H wzięła się z języka niemieckiego i słowa “Haut”, które oznacza skórę. Już same te określenia mogą sugerować obszar działania biotyny, ale warto przyjrzeć się temu zagadnieniu bardziej szczegółowo.

Co to jest i jakie są źródła biotyny?

biotyna - witamina h / b7Biotyna to organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie. Nie jest witaminą w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale substancją do nich podobną. Czysta biotyna znajduje się zarówno w organizmach zwierzęcych, jak i roślinnych. Występowanie biotyny jest dość częste w jedzeniu.

W jakich produktach możemy ją znaleźć? Najwięcej witaminy H znajduje się w:

  • wątrobie,
  • orzechach ziemnych, włoskich oraz migdałach,
  • pomidorach,
  • krabach,
  • marchwi,
  • szpinaku,
  • mące pełnoziarnistej i sojowej,
  • żółtkach jaj,
  • brązowym ryżu,
  • sardynkach,
  • w wielu gatunkach grzybów.

Warto wiedzieć, że biotyna jest stosunkowo odporna na działanie temperatur i zmiany Ph, dlatego obróbka tych produktów nie powoduje jej zniszczenia. Destrukcyjnie na biotynę wpływają za to promienie UV.

Przybliżenie właściwości biotyny jest niemożliwe bez zagłębienia się w biochemiczne zagadnienia. Postaramy się to jednak zrobić w najbardziej przystępny sposób. Biotyna stanowi koenzym kilku różnych enzymów (niebiałkowy składnik białek biorących udział w reakcjach zachodzących w organizmie). Jest niezbędnym składnikiem karboksylaz biotynozależnych. Enzymy określane mianem karboksylaz uczestniczą między innymi w procesach przemiany glukozy, syntezy i rozkładu kwasów tłuszczowych czy cyklu kwasu cytrynowego. Witamina H wpływa również na funkcjonowanie tarczycy, przemianę dwutlenku węgla, pośrednio stan skóry i włosów oraz częściowo jest odpowiedzialna za krzepliwość krwi. Powyższe przykłady pokazują wyraźnie, że wpływ biotyny na przemianę materii jest ogromny.

Uważaj na niedobór biotyny!

Niedobór biotyny może wywołać różnego rodzaju niepokojące symptomy i prowadzić do pojawienia się kilku schorzeń. Objawia się on najczęściej w postaci zmian na skórze – wysypek, stanów zapalnych czy wypadania włosów. Może także prowadzić do zmian zapalnych w obrębie jelit (dzięki biotynie jelita działają sprawniej i są bardziej odporne na uszkodzenia), podwyższonego poziomu cholesterolu czy cukru we krwi.

Pojawia się sporo pytań o to czy biotyna odchudza – nie bezpośrednio, ale z pewnością niedobór może zaburzyć równowagę organizmu i przyspieszyć odkładanie się zbędnej tkanki tłuszczowej. Niedobory biotyny często prowadzą też do ogólnego złego samopoczucia (osłabienia, szybkiego męczenia się, drażliwości, senności).

Zapotrzebowanie na biotynę zwiększa się w szczególności w trakcie i po antybiotykoterapii szerokospektralnej, ponieważ jest ona wytwarzana przez florę bakteryjną. Niedobory biotyny mogą pojawić się również po długim przebywaniu na słońcu (niszczą ją promienie UV, o czym wspomnieliśmy wyżej) oraz przy bardzo monotonnej diecie bogatej w awidynę (jest jej dużo np. w białku jaj, wiąże biotynę osłabiając jej wchłanianie) i nadużywaniu alkoholu. Trzeba mieć świadomość, że biotyna sama w sobie nie leczy, ale jej zalety są niepodważalne i bez wątpienia niedobór może wywołać objawy awitaminozy. Warto zapamiętać, że najbardziej popularne jest stosowanie biotyny na włosy, bo to właśnie po nich najszybciej widać braki tej witaminy w organizmie.

Jak biotyna wpływa na włosy?

biotyna na włosyPowyżej opisaliśmy ogólny wpływ biotyny na organizm. Jej działanie na włosy zasługuje na osobną sekcję w artykule, bo to właśnie na kłopoty z nimi jest najczęściej zalecana suplementacja omawianą witaminą H.

Jak już wspomnieliśmy, biotyna ma udział w metabolizmie tłuszczów i to właśnie ten proces, zdaniem naukowców, bezpośrednio przekłada się na problemy z włosami i skórą. Oprócz tego biotyna zawiera również związki siarki, które biorą udział w produkcji keratyny – podstawowego budulca włosów i paznokci (witamina H także pomaga na paznokcie). Trzecim “wspólnym mianownikiem” biotyny i włosów jest wpływ omawianej substancji na hamowanie nadaktywności gruczołów łojowych. Jeśli wydzielają one zbyt dużo sebum, to skutkiem może być łojotokowe zapalenie skóry, które jest częstą przyczyną łysienia. Witamina B7 (inna nazwa dla biotyny) reguluje również pracę tarczycy, a związane z nią zaburzenia mogą prowadzić do pogorszenia kondycji włosów. Suplementacja biotyną często stosowana jest po to, aby uzyskać lepszy wygląd skóry, paznokci i włosów, a także chronić przed łysieniem i siwieniem.

Czy są jakieś przeciwwskazania do zażywania witaminy H?

Wielu czytelników pyta nas czy biotyna jest szkodliwa lub czy można ją przedawkować. Omawiana substancja jest generalnie uważana za bezpieczną i nawet nadmiar biotyny w organizmie nie powoduje żadnych przykrych objawów. Z drugiej strony trzeba mieć świadomość, że przekraczanie zalecanych dawek wcale nie przyspieszy pojawienia się pozytywnych efektów suplementacji, więc takie praktyki nie mają najmniejszego sensu.

Czy biotyna ma jakieś efekty uboczne lub uczula? Zażywanie witaminy H nie wywołuje żadnych skutków ubocznych (w końcu wytwarza ją sam organizm, suplementacja jest tylko jego wsparciem) i nie uczula, ale zostało udowodnione, że biotyna może przenikać do mleka matki. Dlatego kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać jej przyjmowania mimo teoretycznego braku przeciwwskazań do suplementacji także w tym okresie. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.

Jaki preparat z biotyną wybrać?

Biotyna jest na rynku dostępna w kilku formach – każdy może wybrać dla siebie najbardziej wygodną. Jednocześnie trzeba wspomnieć, że preparaty zawierające biotynę dostępne są bez recepty. Najbardziej popularne są oczywiście tabletki, ale dostępne są też saszetki z proszkiem do rozpuszczenia i picia, biotyna do ssania oraz olejki do wcierania we włosy. Bardzo ciekawą propozycją jest także biotyna Jelly Bear Hair w formie… żelków o kształcie popularnych misiów.
preparaty z biotyną - żelkiNajlepsza biotyna nie powinna być sprzedawana w czystej formie. Najbardziej skuteczny będzie preparat z dodatkiem substancji wspomagających wchłanianie lub/i działanie witaminy H. W zależności od substancji towarzyszących biotyna może działać i być wchłaniania lepiej lub gorzej, dlatego koniecznie trzeba zwrócić na nie uwagę podczas podejmowania decyzji o zakupie. Przykładem takiego właśnie produktu jest wspomniany wyżej Jelly Bear Hair. Żelki te oprócz biotyny zawierają niacynę i witaminę A (znane z tego, że także poprawiają stan skóry), witaminę E (chroni komórki przed stresem oksydacyjnym), cynk i selen (poprawiają stan włosów) oraz miedź (nadaje włosom blask i poprawia ich kolorystykę). Inne substancje, które warto przyjmować razem z biotyną to np. pozostałe witaminy z grupy B, magnez i mangan.

Jak zażywać suplementy z biotyną? W przypadku żelków Jelly Bear Hair producent zaleca przyjmowanie dwóch sztuk dziennie. W przypadku innych produktów warto kierować się zaleceniami z etykiety lub ulotki, bo dawkowanie w każdym przypadku może być inne – uzależnione od składu, gramatury jednej dawki itp. Gdzie kupić suplementy z biotyną? Największy wybór jest oczywiście w Internecie, ale znajdziesz je także w stacjonarnych sklepach ze zdrową żywnością i aptekach. Ile kosztuje przykładowy suplement czy lek (może spotkać takie i takie określenia) zawierający tę witaminę? Cena uzależniona jest od wielu czynników – formy, składu, ilości dawek w opakowaniu itp. Zaczynają się one od kilkunastu złotych za opakowanie, a mogą kończyć za ponad 100.

Opinie na temat witaminy B7

Przeglądając różnego rodzaju fora internetowe, blogi lub portale zajmujące się tematyką zdrowia, łatwo natknąć się na wiele opinii dotyczących witaminy B7. Można w nich przeczytać, że:

“Biotyna pomaga na włosy poddawane częstym zabiegom farbowania. Dzięki niej włosy odzyskują naturalny blask, lepiej się układają, a także stają się gęstsze”. Z innych komentarzy dowiadujemy się, że biotyna odbudowuje włosy “zniszczone przez przyjmowanie hormonów lub wypadające po ciąży”.

Szukając dalej możemy wyczytać jeszcze więcej. Jedna z internautek napisała, że przez wypróbowaniem biotyny próbowała już różnych ziół, wcierek i odżywek, ale dopiero biotyna przyniosła oczekiwany skutek. Inna opisuje z kolei swój przypadek: “Włosy wypadały mi dosłownie garściami, oczywiście od razu pobiegłam do lekarza, ale seria badań nie wykazała niczego niepokojącego. Dopiero potem wyczytałam, że źródłem moich problemów może być właśnie niedobór biotyny. Postanowiłam zakupić jeden z suplementów i regularnie stosowałam go przez kilka miesięcy. Na efekty trzeba było trochę poczekać, ale w końcu się pojawiły! Biotyna naprawdę działa!”.

W podobnym tonie wypowiada się także jeden z mężczyzn (w końcu problemy z włosami to nie tylko domena kobiet): “Natura niestety nie obdarzyła mnie bujną czupryną. Dość szybko włosy zaczęły się przerzedzać, a po wejściu w średni wiek także siwieć. Żona namówiła mnie na terapię biotyną (jest zdecydowanie tańsza niż inne formy ratowania włosów) i rzeczywiście zaczęło być lepiej. Oczywiście pewnych procesów nie da się już zahamować, ale widzę, że włosy wypadają mi dużo wolniej, a proces siwienia został chyba nawet zahamowany (nie pojawia się więcej białych pasm).

Czy warto postawić na witaminę H?

W artykule omówiliśmy wpływ biotyny na organizm (w szczególności na włosy, skórę i paznokcie) oraz pokazaliśmy najskuteczniejsze formy suplementacji tą substancją – określaną także mianem witaminy B7 lub H.

Okazuje się, że niedobór biotyny nie jest wymysłem firm farmaceutycznych i tak naprawdę może dotknąć każdego z nas. Wystarczy przejść antybiotykoterapię, niezdrowo się odżywiać lub dużo przebywać na słońcu. Na szczęście łatwo można odzyskać dobre samopoczucie i wygląd. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów z biotyną w różnych formach, które uznawane są za skuteczne – podstawą jest jednak regularne stosowanie przez dłuższy czas. Warto także pamiętać, aby po pojawieniu się pierwszych efektów nie zaprzestawać od razu suplementacji omawianą witaminą. Dobrym rozwiązaniem będzie kontynuowanie “terapii” jeszcze przez jakiś czas. Dzięki temu ryzyko nawrotu dolegliwości będzie znacznie mniejsze. Biotyny nie należy się bać – jest ona bezpieczna, a przy tym uznawana za niezwykle skuteczną.

 

Szukasz więcej naturalnych metod pielęgnacji włosów? Zobacz nasze artykuły: